U bent nu 55. Hoe voelt dat?

“Ik ben mij er eigenlijk nog maar net van bewust dat ik ouder word. Vorig jaar werd ik voor de eerste keer heel bruusk geconfronteerd met mijn eigen houdbaarheidsdatum: ik kreeg een burn-out. Tot dat moment dacht ik dat ik alles aankon, dat ik onsterfelijk was. Nu besef ik, voor de eerste keer, dat ik fysieke en psychische beperkingen heb. Die burn-out voelt voor mij als een waarschuwing, maar ook als een herkansing."

 

Vorig jaar werd ik voor de eerste keer heel bruusk geconfronteerd met mijn eigen houdbaarheidsdatum: ik kreeg een burn-out. 

 

Ouder worden, hoe gaat u daar mee om?

“Ik verzet me stellig (lacht). Sommigen zeggen dat ouder worden vanzelf gaat, maar dat is bij mij niet het geval. Ik ga nog niet meteen liggen, zo steek ik niet in elkaar. Hoe ik mij dan precies verzet? Ik probeer lichaam en geest in vorm te houden. Ik heb nog jongere kinderen, twee heftige kerels van tien en twaalf. Ik wil dus graag nog een tijd meekunnen, zonder al té veel beperkingen. Op vraag van mijn dochter ben ik gestopt met roken en mijn gulzigheid - op allerlei vlakken - probeer ik te compenseren door fysiek en mentaal in beweging te blijven.”

“Maar de natuur zit wel goed in elkaar, vind ik. Met het ouder worden begin je te wennen aan het idee dat het ooit gedaan zal zijn. Je kent je perspectief, weet dat het leven eindig is en dat boezemt je minder angst in. Mensen rondom je vallen weg, je krijgt zelf last van kwaaltjes en je spreekt er vaker over.”

 

Welke kwaaltjes ervaart u zelf?

“Noem het een sputterend lichaam. Ik kan bijvoorbeeld nog moeilijk omgaan met veel geluid. In luidruchtige gesprekken kan ik me soms moeilijk concentreren, waardoor ik uiteindelijk afhaak. Op restaurant vraag ik soms of de muziek stiller mag. En ook mijn zicht vermindert langzaam maar zeker.”

 

Zijn er ook voordelen aan meer jaren op de teller hebben?

“Ik bemerk bij mezelf een verminderde radicaliteit (lacht). Ik werk als docent en onderzoeker en ik merk dat ik genuanceerder en milder ben geworden in mijn beoordeling van de artistieke prestaties van mijn studenten. Ik heb mislukkingen gezien, maar ook wonderen. Dat maakt me bescheidener. Ik ben begripvoller en zachter geworden.”

“Wat ik ook fijn vind, is dat ik nu veel meer dan vroeger weet voor wie ik de dingen doe die ik doe. Ik leef niet meer enkel voor mezelf, en als ik iets maak kan ik dat opdragen aan anderen - de gemeenschap, mijn vrouw, mijn kinderen, mijn ouders. Al maakt dat me ook minder vrij: er zijn meer mensen met wie ik rekening moet houden, banden die ik niet wil verbreken, mensen die ik niet wil schofferen. Ik wil nog veel dingen, maar ik wil en kan er niet meer alles voor opgeven.”

 

Wat wilt u nog zoal dan?

“Als docent heb ik een verantwoordelijke taak die veel tijd inneemt. Door de jaren heen ben ik spelen voor het theater wat uit het oog verloren. Daar zou ik graag weer meer tijd aan besteden. Daarnaast heb ik een aantal dingen geschreven die ik nog niet heb uitgewerkt. Dat wil ik alsnog doen.”

 

De goesting om te spelen is er dus nog. Hoe gemakkelijk geraakt een acteur van enige leeftijd nog aan de bak?

“De kansen vermeerderen alleszins niet wanneer je ouder wordt. Men denkt je te kennen en te weten welke rollen je al dan niet aankan, terwijl je in je hoofd nog heel flexibel bent. Het gevaar voor typecasting is dus reëel. Anderzijds is de zin om te spelen nog lang niet afgenomen, en dat maakt dat ik als acteur soms toegevingen doe. Ik wil spelen, ik besef nu pas hoeveel ik ervan houd. Het is leuk om tot de essentie te komen van wat je wil op werkvlak. Het helpt om keuzes te maken, want ik besef nu meer dan ooit dat de tijd niet oneindig is. Ik word nu ook niet meer gehinderd door ballast: trots, de beste willen zijn, iets té hard willen. Wat de goegemeente vindt van de rollen die ik aanneem, dat zal me worst wezen.” (lacht)

“Er is ook een praktisch probleem voor oudere acteurs: door onze anciënniteit komen we via de officiële barema’s in een veel hogere loonklasse terecht. Voor het bedrag dat wij kosten, kan een regisseur twee of drie jongere acteurs aannemen. Die anciënniteit werkt ons dus tegen. Ik vind dat fout. Mensen die nog wat te vertellen hebben, worden nu soms te gemakkelijk aan de kant geschoven. Een gezonde mix, ook tussen jong en oud, is toch belangrijk?”

 

Welke levensles zou u de jeugd kunnen meegeven?

“Jong zijn gaat gepaard met de nodige dosis overmoed, en dat hoort zo. Ik vind dat je als jongere het risico moet durven opzoeken en de lat best hoog mag leggen. Maar ik heb intussen wel geleerd dat de wereld niet instort als je om een of andere reden eens onder die lat door moet lopen. Weet dus dat geen uitdaging te groot is, maar dat je niet altijd hoeft te slagen.”