Velen gaan op zoek naar fiscaal voordeligere manieren om hun erfenis over te laten. Ze beschouwen hoge successierechten immers als een onrecht, omdat ze doorheen hun leven al heel wat belastingen hebben betaald en dus niet nog eens langs de staatskassa willen passeren. Eric Spruyt, Notaris-Vennoot bij Berquin Notarissen en Professor aan de KU Leuven, HUB-EHSAL, de Fiscale Hogeschool en EHSALManagementschool, geeft uitleg.

“Een van de alternatieve mogelijkheden is het duolegaat. Dit bestaat al vele jaren en wordt enorm gepromoot voor vzw’s en goede doelen. Het is zowel voor grote als kleinere vermogens interessant en zeker wanneer de erfgenamen niet rechtstreeks verwant zijn aan de overledene, zoals  een verre neef of nicht, of een vriend(in). In Vlaanderen lopen de successierechten die door hen moeten worden betaald dan al snel op naar meer dan 50%, tot zelfs 65%. Een goed doel of vzw moet daarentegen slechts 8,5% afgeven op wat het via een testament krijgt”, opent Spruyt.

Een simpele techniek

“Het duolegaat vermindert die zware last door de erfenis op te splitsen in twee delen. Een deel gaat naar diegene aan wie je het eigenlijk wil toebedelen, het andere deel gaat naar een goed doel, vzw of stichting. Vervolgens wordt enkel de minst belaste partij belast, namelijk het goede doel.  Die krijgt het legaat op voorwaarde dat ze alle successierechten op zich neemt, en vervolgens het andere deel uitkeert aan de werkelijke erfgenaam.”

Vooraf afstemmen

“Uiteraard gaan vzw’s en goede doelen hier graag in mee, op voorwaarde dat het bedrag dat ze ontvangen voldoende is om de kosten van de successierechten en administratie te compenseren. Doorgaans is een 50/50 verdeling voldoende, terwijl een kleiner percentage voor hen enkel aantrekkelijk is wanneer het gaat om een aanzienlijke totale erfenis”, aldus Spruyt.

“We raden steeds aan om dit vooraf af te stemmen met de organisatie aan wie je via een testament wil nalaten. Zij kunnen aangeven vanaf wanneer deze samenwerking voor hen interessant is. Doe je dit niet en wordt het duolegaat door het goede doel of de vzw verworpen omdat het net iets te weinig oplevert, dan is alle gedane moeite voor niets geweest en worden de andere erfgenamen toch zwaar belast.”

Geen fiscaal misbruik

“Voor velen zal het duolegaat een nogal geknutselde constructie lijken, waardoor de vraag rijst of dit door de fiscus als fiscaal misbruik zou kunnen worden aanzien. Sinds staatssecretaris Crombez de focus legde op fiscaal misbruik rond een aantal technieken van successieplanning, bestond er immers heel wat ongerustheid bij de burgers over wat nog mocht.”

“De fiscale administratie publiceerde een circulaire, waarin stond te lezen dat het duolegaat nog steeds door de beugel kon op voorwaarde dat wat aan de vzw toekwam substantieel genoeg was. In een latere fiscale omzendbrief is deze voorwaarde komen te vervallen. Daarmee is nu alle twijfel weggenomen en wordt het duolegaat dus niet langer bestempeld als  fiscaal misbruik”, besluit notaris Spruyt.