“De terrorismeprocessen in Brussel drukken ons nog maar eens met de neus op de feiten. Veiligheid is, hoewel fundamenteel, niet vanzelfsprekend. Net als de modale burger, moeten ook ondernemingen de hedendaagse veiligheidsuitdagingen een plaats geven in hun (zaken)leven en businessmodel.”

“Dat is echter gemakkelijker gezegd dan gedaan. Veiligheid en criminaliteit zijn evolutieve begrippen en worden vandaag anders ingevuld dan pakweg dertig jaar geleden - als we al zo ver moeten terugblikken. Maatschappelijke trends, zoals de toenemende internationalisering, het groeiende onlinegebeuren en de veranderende organisatiemodellen vinden ook hun weg naar het criminele milieu. Denk aan het ‘crime as a service’-model, dat criminele diensten aanbiedt op de (misdaad)markt. Of cyberveiligheid, tien jaar geleden nog een embryonaal fenomeen en vandaag een maatschappelijke uitdaging van formaat.”
 

Een zaak van professionalisme en expertise
 

“Hoe gaat de bedrijfsleider om met dat veiligheidsvraagstuk? Hoe kan hij zijn medewerkers en processen effectief beschermen? Hoe reageren klanten en leveranciers op zijn verscherpte veiligheidsmaatregelen? Veiligheid en beveiliging, zowel fysiek als online, steunt bij ondernemingen in hoofdzaak op professionalisme en expertise. Intern of extern gerekruteerd. Voor de fysieke bewaking schakelen grotere ondernemingen vaak een eigen interne bewakingsdienst in. Kleinere ondernemingen doen sneller een beroep op een erkende externe private bewakingsonderneming. Idem dito voor de organisatie van de cyberveiligheid.”
 

Naar een gezonde veiligheidscultuur
 

“Het is belangrijk dat veiligheid wordt gezien als een gemeenschappelijke uitdaging binnen de onderneming. Het volstaat niet om te wijzen naar de cyberveiligheidsverantwoordelijke en tezelfdertijd slordig om te gaan met toegangsbadges en wachtwoorden. Nog vaak wordt gedacht dat veiligheid tot de exclusieve verantwoordelijkheid van een specifiek persoon behoort of in kleinere ondernemingen de taak is van het management of de zaakvoerder."

Cyberveiligheid was tien jaar geleden nog een embryonaal fenomeen en is vandaag een maatschappelijke uitdaging van formaat.

"Dat is natuurlijk niet zo. Een gezonde veiligheidscultuur betekent dat iedereen in de onderneming alert is en oog heeft voor veiligheid van de onderneming. Het gaat immers niet enkel om de veiligheid van de eigen werknemers, maar ook bijvoorbeeld van de klanten of leveranciers. Waar dienen klanten zich aan te melden? Draagt iedereen van het personeel zichtbaar een badge? Kleine zaken die, wanneer het management het belang ervan onderstreept, maken dat de onderneming beter voorbereid is en veel sneller detecteert wanneer er iets niet pluis is.”
 

Verregaande impact
 

“De schade die ondernemingen lijden als gevolg van uiteenlopende vormen van criminaliteit kan niet worden onderschat. Zo is er niet enkel de fysieke en financiële schade - bijvoorbeeld een toegangspoort die opengebroken wordt - vaak is er ook sprake van reputatieschade. De privacybezorgdheid is de laatste jaren terecht sterk toegenomen."

"Mensen zijn terecht meer begaan met wat er met gevoelige (persoons)gegevens gebeurt in het geval van een inbraak. Ondernemingen moeten aan de buitenwereld tonen dat zij in staat zijn om gevoelige informatie te beschermen. Ook de lichamelijke schade mag niet uit het oog worden verloren, bijvoorbeeld wanneer een van de werknemers aangevallen wordt op de bedrijfsparking of het aan de stok krijgt met een baldadige klant. Voor de betrokkenen zijn dit zeer ingrijpende gebeurtenissen die nog lang nazinderen.”
 

Vertrouwen en dialoog
 

“Aangezien sommige wettelijk omkaderde bevoegdheden - bijvoorbeeld inzake fouilleren – heel dicht aansluiten bij de fysieke integriteit van mensen, zijn kwaliteit, betrouwbaarheid en een correcte attitude van het grootste belang. Bovendien komen veiligheidsprofessionals in aanraking met gevoelige informatie - vertrouwen is dus essentieel. Via verplichte vergunningen, een grondige opleiding en screenings verzekert de overheid die randvoorwaarden.”

Nog vaak wordt gedacht dat veiligheid tot de exclusieve verantwoordelijkheid van een specifiek persoon behoort, maar dat is natuurlijk niet zo.

“Tot slot is veiligheid ook een zaak van dialoog en samenwerking. Aan de publieke en private sector om de handen in elkaar te slaan om tot een geïntegreerde veiligheidsaanpak te komen. Dat kan enkel als er voldoende wederzijds vertrouwen is in elkaars kennen en kunnen. Een snelle en doortastende opvolging van incidenten is hierbij van groot belang."

"Het VBO onderschrijft die aanpak met woord en daad. Getuige daarvan onder meer het ‘Comité Bedrijfsbeveiliging’ waar specialisten de securitybehoeften, -verwachtingen en -bedreigingen van bedrijven in kaart brengen. Het VBO stond enkele jaren geleden ook aan de wieg van de ‘Cyber Security Coalition’, een netwerk en platform waar cybersecurityprofessionals uit alle Belgische sectoren expertise en ervaringen uitwisselen.”
 

Een gedeelde verantwoordelijkheid
 

“Kortom, veiligheid is geen niche-issue, maar de verantwoordelijkheid van iedereen, op elk niveau. De vraag luidt niet of we ooit het slachtoffer van fraude of cybercriminaliteit zullen worden. Wel wanneer en hoe we zullen reageren als het gebeurt. Ondernemingen, burgers en overheden moeten de krachten bundelen om ons allemaal tegen nieuwe - vaak malafide - risico’s te beschermen. Het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid in deze exponentieel veranderende wereld.”